Nastavljamo sa odbrojavanjem do Svetskog prvenstva 2026. godine. Današnji broj je 9, a upravo toliko golova postigla je reprezentacija Jugoslavije protiv Zaira na Mundijalu 1974. godine. Pobeda od 9:0 i danas predstavlja jednu od najubedljivijih u istoriji Svetskih prvenstava, a ujedno je i najveća pobeda naše reprezentacije na završnim turnirima.
Pročitajte koja je simbolika bila u broju 10.
Mundijal 1974. u Zapadnoj Nemačkoj bio je poseban iz više razloga. Bio je to prvi turnir na kojem je dodeljen današnji pehar Svetskog prvenstva, a ujedno i jedno od poslednjih velikih takmičenja generacije jugoslovenskih fudbalera predvođenih Draganom Džajićem, Brankom Oblakom, Dušanom Bajevićem i Josipom Katalinskim.
Nakon remija bez golova protiv Brazila u prvom kolu, Jugoslavija je u drugom meču grupne faze izašla na teren protiv debitanta iz Afrike – Zaira. Malo ko je očekivao ono što će uslediti narednih devedeset minuta.
Rapsodija u Gelzenkirhenu
Već od prvog zvižduka bilo je jasno da postoji ogromna razlika u kvalitetu. Dušan Bajević otvorio je goleadu već u osmom minutu, a zatim su se redom u strelce upisivali Dragan Džajić, Ivica Šurjak, Josip Katalinski i Vladislav Bogićević. Do odlaska na odmor rezultat je bio nestvarnih 6:0.
Ni drugo poluvreme nije donelo momenat predaha za afričku selekciju. Branko Oblak i Ilija Petković nastavili su seriju pogodaka, a konačnih 9:0 postavio je ponovo Bajević, kompletiravši het-trik i jednu od najboljih partija u istoriji jugoslovenskog fudbala.
Do danas nijedna reprezentacija sa prostora bivše Jugoslavije nije ostvarila ubedljiviju pobedu na Mundijalu, a generalno ubedljiviji bili su samo Mađari protiv El Salvadora (10-1).
Šta je bio Zair?
Današnja Demokratska republika Kongo tada se zvala Zair.
Reprezentacija je stigla na Mundijal kao šampion Afrike i postala prva selekcija iz subsaharske Afrike koja je igrala na Svetskom prvenstvu. Sam plasman predstavljao je istorijski uspeh za afrički fudbal. Međutim, iza kulisa situacija je bila daleko od idealne.
Igrači su imali ozbiljne probleme sa obećanim premijama, deo novca namenjenog reprezentaciji nikada nije stigao do njih, a politički pritisci iz domovine dodatno su opterećivali ekipu. Sve to ostavilo je traga na njihovim nastupima u Nemačkoj.
Generacija koja je mogla više
Iako je pobeda nad Zairom ostala istorijska, Jugoslavija na tom Mundijalu nije ostvarila rezultat kakvom se nadala.
Posle grupne faze usledila je još jedna, gde su rivali bili Zapadna Nemačka, Poljska i Švedska. Uprkos velikim očekivanjima, Jugoslavija nije uspela da se umeša u borbu za medalje. Mnogi smatraju da je ta generacija posedovala kvalitet za mnogo veći domet.
Na terenu su bili igrači koji su ostavili dubok trag u evropskom fudbalu, a pojedini stručnjaci i danas ubrajaju tim iz 1974. među najtalentovanije jugoslovenske reprezentacije svih vremena. Nema fudbalera iz tog vremena koji o Draganu Džajiću ne priča kao o jednom od najboljih fudbalera Evrope iz tog perioda. A nije bio jedini.
Senka koja je pratila Zair
Poraz od Jugoslavije postao je simbol teškog Mundijala za Zair.
Nakon 9:0 protiv Jugoslavije usledio je i poraz od Brazila, a godinama kasnije pojavile su se priče o pritiscima kojima su igrači bili izloženi od režima predsednika Mobutua. Upravo zbog tih okolnosti nastali su neki od najpoznatijih i najneobičnijih momenata u istoriji Svetskih prvenstava.
Ipak, bez obzira na sve probleme, ostaje činjenica da je Zair na mnogo načina bio pionir afričkog fudbala i reprezentacija koja je otvorila vrata mnogim afričkim selekcijama koje su kasnije ostavljale dubok trag na Mundijalima.
Zanimljivosti iz Gelzenkirhena
- Jugoslavija je pobedila Zair rezultatom 9:0, što je i danas jedna od najvećih pobeda u istoriji Svetskih prvenstava.
- Dušan Bajević postigao je het-trik i bio najefikasniji igrač utakmice.
- Čak šest različitih jugoslovenskih fudbalera upisalo se u listu strelaca.
- Zair je na Mundijalu 1974. postao prva reprezentacija iz podsaharske Afrike koja je igrala na Svetskom prvenstvu.
- Iako je Mađarska osam godina kasnije postigla deset golova protiv El Salvadora, jugoslovenskih 9:0 i dalje ostaje jedan od najupečatljivijih rezultata u istoriji Mundijala.
Od 2021. u sportskoj analitici. Iskustvo iz 11 sportova, s naglaskom na fudbal, tenis, odbojku i hokej na travi. Od malena veliki ljubitelj fudbala, posebno engleskog i švedskog. Govori četiri jezika.
